Dwingen veranderingen OR in nieuwe rol?

Mensen en organisaties veranderen. Hierin past de ‘traditioneel’ vormgegeven MZ niet meer! Voor de OR is het de uitdaging om flexibel vanuit verschillende rollen een toegevoegde waarde te leveren zodat medewerkers beter gehoord en betrokken worden in besluitvorming. Oftewel, hoe gaat de OR mee in al deze veranderingen?
 
Welke veranderingen spelen een rol
De aanleiding om op zoek te gaan naar een andere rol liggen naast organisatie specifieke factoren vaak ook in de volgende: de sturing in organisatie verandert snel van in allerlei vormen van zelfsturing of zelforganisatie. Daarnaast gaan besluitvormingsprocessen sneller en zijn ze vaak meer procesmatig ingericht. Tenslotte verandert de rol van de individuele medewerker. Deze wordt mondiger, moet flexibel zijn, zit in meerdere netwerken etc.… Allemaal factoren om rekening mee te houden.   
 
Traditionele MZ is echt voorbij
De tijd dat een OR per definitie tegen elk voorstel was, op de barricade klom en zijn handelen vooral liet bepalen door artikelen uit de wet is definitief voorbij. De wet op de ondernemingsraden wordt steeds actueler. Dat is goed nieuws! De wet hanteren als een ‘vangnet’ als je er niet uitkomt met elkaar is naar mijn mening nog beter.  Immers het gaat steeds om één doel, toekomst bestendighouden van de organisatie waar je met plezier mag en kan werken!    
 
Nieuwe rollen
Ik onderscheid in de basis 4 rollen die een OR zich kan aanmeten in de veranderende situatie:
1. De OR als deskundige, waarbij de OR op basis van eigen analyse, waarin medewerkers zijn betrokken, zelf inhoudelijk reageert bijvoorbeeld in de vorm een initiatief;
2. De OR als regisseur, waarbij de OR medewerkers betrekt om tot een inhoudelijk standpunt te komen;
3. De OR als facilitator, in deze rol organiseert en faciliteert de OR de inbreng van medewerkers en legt daar ook het mandaat om tot een inhoudelijk standpunt te komen;
4. De OR als proces adviseur, de OR adviseert de organisatie hoe medewerkersparticipatie optimaal in specifieke dossiers kan plaats vinden.   
 
Mijn tips
1. Blijf in gesprek met je collega’s. Vraag niet alleen om hun mening maar laat ook weten wat de uitkomst is van het overleg met bestuurder! Ook al is het niet helemaal gelukt wat je voor ogen had;
2. Check verwachtingen en stem deze af. Wat mag men wel en niet verwachten van de OR in een bepaalde rol.  Zelf binnen de OR kunnen verwachtingen ver uiteenlopen;
3. Tenslotte een andere rol leidt tot anders doen, dat is soms onwennig! Fouten maken mag maar nog beter is er dan wel van te leren. 
 
Conclusie
Als OR vasthouden aan je traditionele rol betekent dat je jezelf buitenspel zet! Immers, veranderingen zijn niet meer terug te draaien. Om aansluiting te houden bij ontwikkelingen moet je als OR veel beter luisteren naar je collega’s en ze faciliteren en adviseren in de te nemen besluiten.